ABDULLA AVLONIY VA JAN-JAK RUSSO IJODIDA TA’LIM-TARBIYA VA MA’RIFAT G‘OYALARINING QIYOSIY TALQINI
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
Ushbu maqolada o‘zbek jadid ma’rifatparvari Abdulla Avloniy hamda G‘arb ma’rifatparvar faylasufi Jan-Jak Russo ijodida ta’lim-tarbiya, axloq, ma’rifat va inson kamoloti masalalari qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi Avloniyning “Turkiy Guliston yoxud axloq” asari hamda Russoning “Emil yoki tarbiya haqida” asarida ilgari surilgan tarbiyaviy qarashlarning umumiy va farqli jihatlarini aniqlashdan iborat. Maqolada qiyosiy-adabiy, tarixiy-tipologik, germenevtik va pedagogik tahlil metodlaridan foydalanildi. Tahlil jarayonida Avloniy tarbiyani millat saodati, axloqiy poklik, ilm-ma’rifat va ijtimoiy taraqqiyot bilan bog‘lagani, Russo esa tarbiyani bolaning tabiiy rivojlanishi, erkin fikrlashi va shaxsiy mustaqilligi bilan izohlagani aniqlandi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, ikki mutafakkir turli tarixiy-madaniy muhitda yashagan bo‘lsa-da, ularning qarashlarida tarbiya insonni kamolga yetkazuvchi asosiy vosita sifatida talqin etiladi. Maqola xulosasida Avloniy va Russo merosini qiyosiy o‘rganish bugungi ta’lim jarayonida ma’naviy-axloqiy tarbiya hamda shaxsga yo‘naltirilgan yondashuvni uyg‘unlashtirishga xizmat qilishi asoslanadi.
Article Details
Section
References
1. Avloniy A. Turkiy Guliston yoxud axloq. – Toshkent: Ziyouz elektron kutubxonasi.
2. Rousseau J. J. Emile, or On Education. – Project Gutenberg electronic edition.
3. Rousseau J. J. Émile; or, Concerning Education; Extracts. – Project Gutenberg electronic edition.
4. Bertram C. Jean-Jacques Rousseau. – Stanford Encyclopedia of Philosophy.
5. Encyclopaedia Britannica. Emile, or On Education. – Encyclopaedia Britannica Online.
6. Encyclopaedia Britannica. Jean-Jacques Rousseau. – Encyclopaedia Britannica Online.
7. Qosimov B. Milliy uyg‘onish: jasorat, ma’rifat, fidoyilik. – Toshkent: Ma’naviyat, 2002.
8. Dolimov U. Jadid maktablari: ularda ona tili va adabiyot o‘qitishning ilmiy-nazariy hamda amaliy asoslari. – Toshkent: Universitet, 2006.
9. Karimov N. XX asr o‘zbek adabiyoti tarixi. – Toshkent: O‘qituvchi, 1999.
10. To‘xliyev B. Adabiyot o‘qitish metodikasi. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2010.
11. Zunnunov A. O‘zbek pedagogikasi tarixi. – Toshkent: O‘qituvchi, 1997.
12. Hasanboyev J., To‘raqulov X., Haydarov M. Pedagogika fanidan izohli lug‘at. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2008.
13. Koshifiy H. Axloqi Muhsiniy. – Toshkent: O‘zbekiston, 1991.
14. Sa’diy Sheroziy. Guliston. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti, 1989.
15. Komenskiy Ya. A. Buyuk didaktika. – Toshkent: O‘qituvchi, 1975.
16. Dewey J. Democracy and Education. – New York: Macmillan, 1916.
17. Durkheim E. Education and Sociology. – New York: Free Press, 1956.
18. Usmonov S. Jadid adabiyoti va ma’rifatparvarlik g‘oyalari. – Toshkent: Fan, 2004.
19. Yo‘ldoshev Q. Adabiyotshunoslik asoslari. – Toshkent: O‘zbekiston, 2010.
20. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. – Toshkent, 2020.