O‘ZBEK TILIDAGI RAMZ VA TIMSOLLAR TIZIMI: LINGVOSEMIOTIK TAHLIL
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Abstrak
Ushbu maqolada o‘zbek tilidagi ramz va timsollar tizimi lingvosemiotik yondashuv asosida tahlil etiladi. Tadqiqotning maqsadi – o‘zbek tilida shakllangan ramz va timsollarning denotativ hamda konnotativ ma’nolarini aniqlash, ularning milliy tafakkur va madaniyat bilan bog‘liqligini ochib berishdan iborat. Ish jarayonida semiotik tahlil, lingvomadaniy yondashuv, kognitiv-semiotik usul hamda diskurs tahlili metodlaridan foydalanildi. Tahlil natijalariga ko‘ra, o‘zbek tilidagi ranglar, tabiat elementlari, frazeologizmlar va badiiy obrazlar xalqning axloqiy qadriyatlari, diniy e’tiqodlari va estetik idealini ifodalovchi semantik belgilar tizimi sifatida shakllangan. Xususan, “oq”, “non”, “ko‘z”, “yurak” kabi birliklar bir vaqtning o‘zida to‘g‘ridan-to‘g‘ri va ramziy ma’no yuklaydi. Tadqiqot xulosalari o‘zbek tili semiosferasini chuqurroq anglash, til-madaniyat munosabatlarini aniqlash hamda lingvosemiotik yondashuvni amaliyotga joriy etish imkonini beradi.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Bo'lim
##submission.citations##
Sossyur F. de. Tilshunoslikka kirish. – Toshkent: Fan, 2012.
Pirs Ch. S. Mantiq – semiotik sifatida. – Moskva: Nauka, 2005.
Lotman Yu. M. Semiosfera. – Moskva: Gnosis, 2004.
Leontev A. A. Nutq faoliyati va ong. – Moskva: Pedagogika, 1997.
Van Deyk T. A. Diskurs tahlili: ijtimoiy-semiotik yondashuvlar. – Moskva: URSS, 2015.
Yusupov Sh. Til va madaniyat: lingvomadaniy tadqiqotlar. – Toshkent: Akademnashr, 2015.
Shokirova H. Til va ramz: O‘zbek tilida timsollarning lingvosemiotik talqini. – Namangan: NamDPI, 2024.
Mahmudov N., Mengliyev B. Zamonaviy o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: Fan, 2009.
Sultonova D. A. O‘zbek tili stilistikasi asoslari. – Toshkent: TDPU, 2018.
O‘zbek xalq maqollari va iboralari to‘plami. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot, 2016.