“KITOB AL-JAMOHIR”DA MINERALOGIK KUZATUV VA TAJRIBAVIY BILISH UNSURLARI
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Abstrak
Maqolada Abu Rayhon Beruniyning “Kitob al-jamohir”, ya’ni “Kitāb al-Jamāhir fī ma‘rifat al-jawāhir” asarida mineralogik kuzatuv va tajribaviy bilish unsurlari tahlil qilinadi. Asar oddiy qimmatbaho toshlar tavsifi emas, balki o‘rta asr ilmiy tafakkurida empirik kuzatuv, o‘lchov, tasnif, solishtirish va amaliy tekshiruv madaniyatini aks ettiruvchi muhim manba sifatida baholanadi. Tadqiqotda qattiqlik, solishtirma og‘irlik, gidrostatik o‘lchov, termik sinov, toshlarning tashqi belgisi va amaliy qiymati manbashunoslik nuqtayi nazaridan yoritildi. Natijalar Beruniy mineralogiyasida nazariy xabar amaliy tajriba va miqdoriy dalil bilan tekshirilganini ko‘rsatadi.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Bo'lim
##submission.citations##
1. Abed A. M. Some Aspects of Mineralogy and Gemology in Muslim Civilisation. – Manchester: Foundation for Science Technology and Civilisation, 2003. – P. 1–8.
2. Ahmad R. Al-Biruni: A Great Muslim Scientist, Philosopher and Historian (973–1050 AD) // Pakistan Vision. – Vol. 10, № 1. – P. 167–179.
3. Hassaan G. A. Innovation of Mechanical Machinery in Medieval Centuries, Part V: Balances and Astrolabes // Elixir Mechanical Engineering. – 2015. – Vol. 78. – P. 29526–29534.
4. Karimova S. U. Al-Biruni and Alchemy // Asian Journal of Multidimensional Research. – 2021. – Vol. 10, Issue 10. – P. 1049–1052.
5. Kuranbaeva U. S. On Abu Rayhan Al-Biruni’s Treatise “Maqāla fī al-nisab allātī bayna al-filizzāt wa al-jawāhir fī al-ḥajm wa al-wazn” // SCIENTISTS.UZ. – 2025. – P. 33–37.
6. Lee Y., Park G., Arif-Billah A.-M. M. Al-Biruni’s Ethical System Compared to Aristotle’s, Which Went to the Arab World // Journal of Philosophical Investigations. – 2026. – Vol. 20, Issue 54. – P. 53–64.
7. Roohnavaz M., Tekiner H., Shams Ardakani M., Zargaran A. Abu Reyhan Biruni (973–1048 CE): The Pioneer in Clarifying the Role of Pharmacy in Medical Practice // Traditional and Integrative Medicine. – 2022. – Vol. 7, № 3. – P. 357–360.
8. Sparavigna A. C. The Science of al-Biruni // International Journal of Sciences. – 2013. – Vol. 2, Issue 2. – P. 52–60.
9. Kuranbaeva U. S. Abu Rayhon Beruniy va mineralogik merosning manbashunoslik talqini // Science and Innovation. – 2025. – Vol. 4, Issue 9. – P. 33–37.
10. Хуснутдинова, К., & Муслимова, Ю. (2020). Поиск кратных и рассеянных звездных скоплений на близких расстояниях. Молодой исследователь: вызовы и переспективы. Москва, 31(178), 26.
11. Муслимова, Ю. Ч., & им Низами, Т. Г. П. У. (2022). Формирование экологической культуры при обучении астрономии в непрерывном образовании.“. Парадигма современной науки в условиях модернизации и инновационного развития научной мысли: теория и практика”-2022-c, 705-708.
12. Абраева, М., Халилова, Р. У., & Муслимова, Ю. Ч. (2020). Анализ двойных рассеянных звездных скоплений из разных каталогов вероятно двойных РЗС. In Colloquium-journal (No. 22 (74), pp. 17-19). Голопристанський міськрайонний центр зайнятості.
13. Muslimova, Y. (2021). Pedagogik oliy ta’lim muassasalarida zamonaviy astrofizikani oqitishdagi muhim omillar. Интернаука, (1-3), 38-39.
14. Muminov, M. M., Nuritdninov, S. N., Latyov, A. A., & Muslimova, Y. (2000). Search for double and multiple open star clusters. Astronomical and Astrophysical Transactions, 18(4), 645-647.
15. Abed A. M. Mineralogy and Gemology in Muslim Scientific Tradition. – Manchester: Foundation for Science Technology and Civilisation, 2003. – P. 1–8.